Franchise Sözleşmesi 04.12.2024

Franchise Alanlar Sözleşmede Nelere Dikkat Etmeli?

Uygulamada sıkça karşılaşılan haliyle oldukça detaylı ve uzun sözleşmelerdir bu nedenle franchise alan girişimciler sözleşmenin içeriğine hakim olmadıkları ve yabancı ülkelerdeki franchising sisteminin işleyişine güvenerek genelde dikkatli incelemeden imzalamak durumunda kalmaktadır. Sonrasında en çok yaşanan problem ise sözleşmede ayrıcalık alan girişimciye ‘’bölge koruma hakkının tanınmamış olmasıdır’’. Bölge koruma hakkının sözleşmede yer alması neden önemlidir?

Franchise (ayrıcalık) alan girişimci klasik franchise sözleşmesinde belirli bir bölgede ‘’tekel hakkına’’ sahip kabul edilir, bu kaydın sonucu olarak aynı bölgede aynı markanın ayrıcalığını alan diğer işletmeler, haksız rekabet oluşturacak şekilde o bölgede işletme açamaz, rakip olamaz. Ancak özellikle ülkemizde yabancı markadan franchise alan girişimciler aynı bölgede aynı markanın ayrıcalığını alan işletmelerin açıldığını dolayısıyla franchise almanın anlamsız hale geldiğini görmektedir.

Klasik franchise sözleşmesinde hammaddenin sağlanması maliyetini karşılama yükümlülüğü franchiser’e (ayrıcalık verene) aittir, böylece üretim maliyeti piyasa fiyatının altında tutularak ayrıcalık alan firmanın üretim masrafları minimuma indirilmektedir. Ancak uygulamada ayrıcalık alan girişimciler hammaddeyi kendileri temin etmek durumunda kalarak piyasa fiyatıyla almaktadır, bu durumda ayrıcalık almanın avantajı olan ‘’minimum maliyet’’ sağlanamamakta, franchise almanın manası kalmamaktadır.

Bahsettiğim ve daha fazla ekleyebileceğim uygulamadaki sorunlar, sözleşmenin dikkatle incelenmesini ve hangi kayıtların yer alması gerektiğinin alanında uzman avukat tarafından tespitini gerekli kılmaktadır.

Av. Pınar Orhan