Telif Hukukunda Şirketlerin Eser Sahipliği

Şirket Eser Sahibi Olabilir Mi?

Telif hukuku gereği eser sahibi ancak gerçek kişi olabilir ve bir eserin sahibi onu meydana getiren kişidir ancak şirket tüzel kişiliği, belirli şartların varlığı halinde eser sahipliğinden kaynaklanan mali hakları kullanma yetkisini haizdir. Eser sahibinin manevi hakları, şahsa sıkı sıkıya bağlı haklardan olup eser sahibi gerçek kişi, manevi haklarını şirket tüzel kişiliğine devredemez.

Şirket Tüzel Kişiliği Hangi Hallerde Mali Hak Sahipliği Kazanır?

Bu hususta aranan iki önemli şart; sözleşme ilişkisinin bulunması ve eserin sözleşme konusu iş kapsamında meydana getirilmesidir.

FSEK m.18/2 gereği, aralarındaki özel sözleşmeden veya işin mahiyetinden aksi anlaşılmadıkça; memur, hizmetli ve işçilerin işlerini görürken meydana getirdikleri eserler üzerindeki haklar bunları çalıştıran veya tayin edenlerce kullanılır.

İşveren şirket tüzel kişiliği, eserin meydana getirilmesinde teknik ve finansal alt yapı sağladığı ve sözleşme konusu iş kapsamında eserin ortaya çıkarıldığı gerekçeleriyle mali hakları kullanma yetkisi talep edebilir.

Şirket Tüzel Kişiliğinin Kullanabileceği Mali Haklar Nelerdir?

Eser üzerindeki mali haklar: İşleme hakkı, çoğaltma hakkı, yayma hakkı, temsil hakkı, İşaret, ses ve/veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletim hakkı.

Mali Hakları Kullanma Yetkisi Sözleşmede Nasıl Belirtilir?

Telif hukuku gereği mali haklar birbirine bağlı değildir, bunlardan birinin tasarrufu ve kullanılması diğerine tesir etmez. Mali hakları kullanmak için tesis edilen bir sözleşmede, bu hakların açıkça ve tek tek adlarının belirtilmesi gerekir, kanun burada ‘’açıklık’’ şartı aramaktadır ve torba ifadeler kullanmayı geçersiz saymaktadır.

Torba İfade Ne Demektir?

Eser sahibi gerçek kişinin, şirket tüzel kişiliği ile akdettiği mali hakların devri sözleşmesinde, ‘’Tüm mali haklarımı devrediyorum’’ gibi torba ifade kullanılması, mali hakların tek tek sayılmadan genel ifadelerle devri beyanı yer alıyorsa bu sözleşme geçersiz olacaktır.

Şahsi Kullanım İstisnası Nedir?

Eser sahibi işçi, iş sözleşmesi mahiyeti dışında şahsen kullanma amacıyla eser meydana getirirse bu durumda işveren şirket tüzel kişiliği, eser üzerinde mali hak sahibi olamaz.

Örneğin bir yazılımcı veya bilgisayar programcısı, özel hayatını kolaylaştırma veya özel kullanım maksadıyla yeni bir yazılım, bilgisayar programı, video oyunu üretirse bu istisna kapsamında eser üzerinde tek hak sahibi kendisi olacaktır.

Av. Pınar ORHAN