LİSANS SÖZLEŞMESİ 03.12.2024

Lisans, fikri mülkiyet hukuku açısından bakıldığında gayri maddi bir malvarlığı hakkının kullanım yetkisinin üçüncü kişilere devredilmesidir. Lisans devri mahkeme kararıyla, ölüme bağlı tasarrufla, miras intikaliyle gerçekleşebileceği gibi uygulamada daha sık görülen sözleşme yoluyla da devredilebilir. Lisans sözleşmesi hem fikri mülkiyet hukukunun hem de sözleşme hukukunun ortak alanıdır.

Lisans Konusu Hak Mı Devredilir Yoksa Sadece Kullanım Yetkisi Mi?

Bu hususta yanılgı oluşturabilecek en önemli nokta hakkın devir konusu olmamasıdır. Lisans konusu hakkın sahibi lisans verendir. Hakkın kendisi malvarlığından çıkmamakta ve lisans verende kalmaktadır. Lisans sözleşmesiyle gayri maddi malvarlığı hakkı değil bu hakkın kullanım yetkisi üçüncü kişilere devredilmektedir.

Lisans Hakkının Kullanım Yetkisi Sadece Bir Defa Mı Verilebilir?

Kanunda devrin sayısı sınırlandırılmamıştır dolayısıyla aynı gayri maddi malvarlığı hakkı için birden fazla lisans sözleşmesi yapılabilir. Ancak inhisari lisans sözleşmelerinde lisans alana ‘’tekel hakkı’’ tanındığı için sadece bir defa inhisari lisans sözleşmesi yapılabilir. İnhisarilik özelliğinin lisans sözleşmesinde ‘’açıkça’’ belirtilmesi gerekir bu nedenle lisans alan ‘’tekel hakkı’’na sahip olmak istiyorsa sözleşmede bu hususun açıkça belirtilmesi gerektiğine dikkat etmelidir. Aksi takdirde sözleşmeden açıkça anlaşılamayan hallerde kural olarak ‘’basit lisans sözleşmesi’’ kabul edilir ve lisans alanın tekel hakkı olmayacağından birden fazla kişi lisans alabilecektir bu durum da lisans alanlar arasında rekabet ortamının oluşmasına yol açar.

Sözleşmeye Konu Gayri Maddi Hakkın Kullanımı Tamamen Mi Kısmen Mi devredilir?

Lisans veren sözleşme konusu gayri maddi hakkın kullanım yetkisini tamamen devredebileceği gibi kısmen de devredebilir.

Sözleşmeye Konu Olabilecek Haklar Nelerdir?

Marka, patent, endüstriyel tasarım gibi Sınai Mülkiyet Kanununda özel olarak korunan sınai haklar, Fikir Ve Sanat Eserleri Kanununda özel olarak korunan telif hakları ile işletme adları ve know-how’lar.

Sözleşmenin Kanunda Belirtilen Özel Şartları Var Mı?

Lisans sözleşmeleri ‘’sui generis’’ yani ‘’kendine özgü yapısı olan’’ sözleşmelerdir. Sözleşme özgürlüğü ilkesi geçerli olup taraflar sözleşmenin esaslı unsurları üzerinde anlaşarak uygun buldukları hususları ekleyebilirler. Sözleşmenin geçerlilik şekli ise yazılı şekilde yapılmasıdır. Mülga 556 s.KHK’da bu husus özellikle belirtilmiştir. Taraflar isterse sözleşmenin noter tarafından düzenlenmesi şeklinde resmi şekil şartı belirleyebilirler.

Lisans sözleşmesi yazılı şekilde yapıldıktan sonra lisans hakkının sicile tescili ve yayınlanması gerekir. Lisans sözleşmesinin de noter tasdiki alması gerekir.

Lisans Sözleşmesinin Noter Tasdiki Alması Neden Önemlidir?

Lisans sözleşmesi yazılı şekilde yapılmakla geçerli olur ancak üçüncü kişilere karşı lisans hakkının korunması için sicile tescili ve yayınlanması ve noter tasdiki önemlidir. Sicile tescil kurucu (ihdasi) değil bildirici niteliktedir.

Sözleşmede Muhakkak Yer Alması Gereken Esaslı Unsurlar Nelerdir?

Sözleşme konusu marka belirlenmeli, marka tescil numarası ve marka adı, hakkın kullanımı tamamen devrediliyorsa kullanım kapsamındaki mal ve hizmetler; kısmen devrediliyorsa hangi mal ve hizmetler olduğunun açıkça belirtilmesi, lisans verenin lisans konusu hakkın kullanılması için gerekli tedbirleri alma zorunluluğu (lisans verenin asli edim yükümlülüğü),lisans bedeli (açıkça belirlenmemişse de bedelin belirlenebilir olması yeterli).

Tarafların Yükümlülükleri

Lisans Alanın; Lisans bedelini ödeme, markayı kullanma, sır saklama, kalitenin sağlanması, reklam yapma, hesap verme, lisansa konu hakka tecavüz halinde dava açma yükümlülükleri vardır.

Lisans Verenin ise garanti verme yükümlülüğü vardır.

Sözleşme Nasıl Sona Erer?

Genel olarak, lisans verenin marka hakkının sona ermesiyle lisans sözleşmesi de sona ermiş sayılır.

Özel olarak ise sözleşmeye süre kaydı koyulmuşsa sürenin sona ermesiyle, sözleşme şarta bağlı kılınmışsa şartın gerçekleşmesiyle, fesih yoluyla, taraflardan birinin iflası veya ölümü nedenleriyle sözleşme de sona erecektir.

Av. Pınar Orhan